Η ηχορρύπανση ανεβάζει την πίεση
Σοβαρές παρενέργειες στη σωματική και ψυχική υγεία προκαλούν τα υψηλά επίπεδα θορύβου στις ελληνικές πόλεις
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2009 στο www.tanea.gr
Αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει υπέρταση διατρέχει σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες που ζουν σε μεγάλες πόλεις λόγω της έκθεσης σε υψηλά επίπεδα θορύβου. Αυτό προκύπτει από τα συμπεράσματα μεγάλης έρευνας για τις επιπτώσεις της ηχορρύπανσης στην υγεία και τις μετρήσεις που κατά καιρούς έχουν πραγματοποιηθεί σε κεντρικές οδικές αρτηρίες της πρωτεύουσας και σε μεγάλους δήμους της χώρας.
Όμως οι αρνητικές συνέπειες των πολλών ντεσιμπέλ δεν σταματούν εδώ: μαθησιακά προβλήματα, μειωμένη απόδοση, κόπωση, επιθετικότητα, κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, ταχυκαρδία είναι μερικές μόνο επιπτώσεις του θορύβου της πόλης. Σύμφωνα με έρευνα σουηδικού πανεπιστημίου σε δείγμα 28.000 ατόμων, ο κίνδυνος εμφάνισης υψηλής αρτηριακής πίεσης αυξάνει κατά 90% όταν ο μέσος θόρυβος φτάνει και ξεπερνά τα 64 ντεσιμπέλ και κατά 25% όταν βρίσκεται στη ζώνη των 60-63. Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι πρόκειται για ανησυχητικά αποτελέσματα καθώς η ηχορρύπανση προκαλεί στρες το οποίο οδηγεί στην υπέρταση, που με τη σειρά της αυξάνει τις πιθανότητες εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Μάλιστα, όπως φάνηκε στην έρευνα, από τις συγκεκριμένες επιπτώσεις του θορύβου επηρεάζονται περισσότερο οι ηλικίες κάτω των 60.
«Περίπου 45% του πληθυσμού των αστικών κέντρων είναι εκτεθειμένο σε θόρυβο έντασης πάνω από 65 ντεσιμπέλ», λέει στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Γιώργος Καμπουράκης. Ακόμη αναφέρει ότι οι πλέον θορυβώδεις περιοχές είναι αυτές που διατρέχονται ή εφάπτονται με κεντρικές οδικές αρτηρίες, όπως η Κηφισίας, η Αλεξάνδρας, η Πατησίων, η Αχαρνών, η λεωφόρος Κηφισού και πολλές ακόμα. «Θα μπορούσαμε να πούμε ότι σε όλους τους μεγάλους δρόμους της Αθήνας τα επίπεδα θορύβου είναι πάνω από 65 ντεσιμπέλ από τις 8 το πρωί έως τις 11 το βράδυ. Κατά τη γνώμη μου, η μακρόχρονη έκθεση σε στάθμη θορύβου από 63 ντεσιμπέλ και πάνω ενέχει σοβαρά προβλήματα», εξηγεί ο κ. Καμπουράκης, που διεξάγει τις έρευνές του στο εργαστήριο Ακουστικής Επικοινωνίας και Τεχνολογίας ΜΜΕ.
Όπως επεσήμανε σε ημερίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος ο επικεφαλής του Τμήματος Καταπολέμησης Θορύβου του ΥΠΕΧΩΔΕ κ. Νίκος Καραμέρος, το 55-60% των κατοίκων 29 μεγάλων δήμων της χώρας- ανάμεσά τους Αθήνα, Ζωγράφου, Ηλιούπολη, Καλλιθέα, Κορυδαλλός, Αιγάλεω, Νέα Λιόσια, Νέα Σμύρνη, Νέα Φιλαδέλφεια, Περιστέρι, Χαλάνδρι και Πειραιάς- είναι εκτεθειμένοι σε «αρκετά υψηλά επίπεδα θορύβου».
Η ηχορρύπανση δεν φαίνεται να υποχωρεί ιδιαίτερα κατά τις νυχτερινές ώρες: «Ο μέσος όρος τιμών στις κεντρικές οδικές αρτηρίες ελαττώνεται κατά 5 ντεσιμπέλ», λέει ο κ. Καμπουράκης. Μελέτες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι για έναν καλό ύπνο στη διάρκεια της νύχτας τα επίπεδα θορύβου μέσα στο υπνοδωμάτιο δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 35 ντεσιμπέλ. Από στοιχεία μετρήσεων προκύπτει ότι ο δείκτης θορύβου νύχτας σε σταθμό μέτρησης στην Αρτέμιδα το 2004 ανερχόταν στα 59 ντεσιμπέλ και στο Κορωπί τα 52, ενώ το 2006 έφτανε τα 57,5 στην Αρτέμιδα και τα 60,2 στο Κορωπί.
Χαρακτηριστικό πάντως είναι το γεγονός ότι ενώ οι αρμόδιες αρχές θα έπρεπε ήδη να έχουν υποβάλει σχέδιο καταπολέμησης του θορύβου, μόλις τον προηγούμενο Ιούλιο- δηλαδή περίπου δύο χρόνια μετά την ευρωπαϊκή προθεσμία- υπογράφηκε η απόφαση για τη δημιουργία στρατηγικών χαρτών θορύβου σε πολεοδομικά συγκροτήματα με πληθυσμό άνω των 250.000 κατοίκων.
Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι επεισόδια ηχορρύπανσης από 90 ντεσιμπέλ και άνω επηρεάζουν το παρασυμπαθητικό σύστημα με αποτέλεσμα να στρεσάρεται υπερβολικά ο οργανισμός. Όπως ανέφερε σε ημερίδα του ΤΕΕ η ιατρός κ. Χ. Καραγεωργίου, τριετής έρευνα σε σπουδαστές πανεπιστημίου έδειξε ότι «θόρυβος του ύψους των 70 ντεσιμπέλ προκαλεί σταθερά μείωση της προσαγωγής 02 στο μυοκάρδιο. Επιπλέον, σε μελέτη μαθητών σχολικής ηλικίας που εξετίθεντο σε ηχορρύπανση η αρτηριακή πίεση βρέθηκε υψηλότερη 2-3 mm στήλης υδραργύρου σε σύγκριση με άλλα παιδιά με χαμηλότερης εντάσεως έκθεση θορύβου. Η συχνότητα εξάλλου καρδιαγγειακών παθήσεων είναι συχνότερη σε άτομα που ζουν κοντά σε αεροδρόμια με έκθεση σε άνω των 70 ντεσιμπέλ επίπεδα».
Τα δίκυκλα
Σύμφωνα με τον κ. Καμπουράκη, μεγάλο μέρος του κυκλοφοριακού θορύβου οφείλεται στα δίκυκλα- στην Ελλάδα αντιστοιχούν 122 δίκυκλα ανά 1.000 κατοίκους ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. ανέρχεται στο μισό. Ειδικότερα, το μεταφορικό έργο που επιτελείται με μοτοσυκλέτες και μοτοποδήλατα στη χώρα μας φτάνει το 10,8%, ενώ σε άλλες μεσογειακές χώρες όπως η Ισπανία ανέρχεται στο 3,2% και στην Ιταλία στο 7,5%. «Τα βαρέα οχήματα επίσης ευθύνονται για τον κυκλοφοριακό θόρυβο», συμπληρώνει ο κ. Καμπουράκης και επισημαίνει ότι στην πρωτεύουσα κυκλοφορούν κυρίως στην Κηφισού και τη Βουλιαγμένης.
Σε κλοιό θορύβου τα σχολεία κοντά στο αεροδρόμιο
ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ τον στρατηγικό χάρτη θορύβου, στην άμεση και ευρύτερη περιοχή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών 2.294 άτομα βρίσκονται εκτεθειμένα στη ζώνη των 60-65 ντεσιμπέλ από το σύνολο των 64.364 που κατοικεί μόνιμα στην περιοχή. Ειδικά κατά τις νυχτερινές ώρες, 192 άτομα εκτίθενται σε θόρυβο 55-60 ντεσιμπέλ. Η έκταση στην οποία κυριαρχεί ηχορρύπανση από 65 ντεσιμπέλ και άνω ξεπερνά τα 10 τετραγωνικά χιλιόμετρα (στα 240 τετρ. χλμ. ανέρχεται η συνολική επιφάνεια που επηρεάζεται ηχητικά από τη δραστηριότητα του αεροδρομίου).
Από τις μετρήσεις προκύπτει πως ο δείκτης θορύβου ημέρας- εσπέρας- νύχτας σε δύο σχολεία (1ο Δημοτικό, Ενιαίο Λύκειο) και έναν παιδικό σταθμό της Αρτέμιδας βρίσκονται στη ζώνη των 55-60 ντεσιμπέλ. Σύμφωνα με τον επιθεωρητή Υγείας κ. Πάνο Χαλαζωνίτη, η συνομιλία σε τέτοια επίπεδα θορύβου είναι ευκρινής σε απόσταση κάτω των 2,2 μέτρων. Επιπλέον, ο Δημοτικός Παιδικός Σταθμός, το 3ο Νηπιαγωγείο και το 3ο Δημοτικό Ραφήνας εντοπίζονται στη ζώνη των 50-55 ντεσιμπέλ, όπου η ευκρίνεια των συνομιλιών με κανονική ένταση φωνής περιορίζεται στα 4 μέτρα. Πάντως, η μεγαλύτερη ένταση ανάμεσα σε όλους τους ευαίσθητους δέκτες της ευρύτερης περιοχής μετρήθηκε σε εκκλησία στην Αρτέμιδα όπου ο δείκτης θορύβου έφτανε τα 63 ντεσιμπέλ.
Η μελέτη
Επισημαίνεται ότι επιδημιολογική μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε 89 σχολεία γύρω από αεροδρόμια (Μαδρίτης, Άμστερνταμ, Λονδίνου) στην οποία μετείχαν 2.010 παιδιά ηλικίας 9-10 ετών κατέγραψε ισχυρή αλληλεξάρτηση ανάμεσα στην έκθεση των μαθητών στον θόρυβο των αεροπλάνων και στη διαδικασία ανάγνωσης- κατανόησης κειμένου. Επιπλέον μελέτη που έγινε στη Γαλλία για λογαριασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος διαπίστωσε ότι έπειτα από έναν χρόνο έκθεσης στον θόρυβο κατά τη διάρκεια μαθήματος οι μαθητές παρουσίασαν αδυναμίες στην προσπάθεια λύσης προβλημάτων και αντιμετώπισης διαγωνισμάτων που απαιτούσαν προσοχή. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Πολιτική Αεροπορία δεν εκδίδει πιστοποιητικά ήχου στα κτίρια που βρίσκονται κοντά στο αεροδρόμιο, και αυτό παρά την ηχορρύπανση που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή. Οι περισσότερες καταγγελίες που δέχεται ο Συνήγορος του Πολίτη για ηχορρύπανση αφορούν καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος όπως μπαρ και καφετέριες που βγάζουν τα μεγάφωνα σε υπαίθριους χώρους όπου υπάρχουν τραπεζάκια. Μάλιστα, ενώ οι αρμόδιες αρχές θα έπρεπε εντός 15 ημερών από την τρίτη μήνυση να σφραγίζουν τα καταστήματα, διαπιστώνεται ότι είτε δεν το κάνουν καθόλου, είτε περιμένουν να περάσει η περίοδος της καλοκαιρινής αιχμής. Πάντως οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το νομικό πλαίσιο στον τομέα της καταπολέμησης θορύβου είναι ιδιαίτερα ελλιπές, ενώ ως παράλογο των κανονισμών αναφέρουν ότι η άδεια μουσικής για μπαρ και καφετέριες δεν απαιτεί ηχομόνωση του καταστήματος
