Αγαπητοί συμπαθόντες και συμπάσχοντες από το φαινόμενο της ηχορύπανσης.

Στην Πάτρα, αλλά και στα Χανιά, στο Ηράκλειο, στη Ρόδο, στη Λαμία, στα Πετράλωνα (με εκπροσώπους αυτών των πόλεων έχω έρθει σε επαφή), αλλά και σε πολλές (για να μην πω σε όλες) τις πόλεις της Ελλάδας το φαινόμενο της ηχορύπανσης έχει καταντήσει πραγματικό, σοβαρό και «ανεπίλυτο» πρόβλημα.
Σε πολλές πόλεις της Ελλάδας έχουν ιδρυθεί φορείς αγανακτισμένων πολιτών που προσπαθούν να βρουν λύσεις. Αλλά το πρόβλημα είναι Λερναία Ύδρα και βγάζει παντού και νέα κεφάλια.
Εστίες και πηγές θορύβου είναι πολλές (τροχοφόρα, εργαλεία, μουσική, οχλαγωγία, κ.λ.π.)
Θα ήθελα να εστιάσω όμως σε μια πηγή θορύβου που είναι κυρίως τα καταστήματα εστίασης και διασκέδασης με μουσική, για την οποία:
1. Υπάρχουν νόμοι που καθορίζουν τι, πως, πόσο και πότε επιτρέπεται.
2. Γίνεται κατάφωρη και προκλητική παραβίαση των νόμων από τους προκαλούντες την ηχορύπανση, αλλά ακόμη και από τους φορείς που αδειοδοτούν τις πηγές θορύβου.
3. Οι δημόσιοι φορείς που είναι εντεταλμένοι για την εφαρμογή των νόμων (δήμοι, υγειονομικό, πολεοδομία και αστυνομία) είτε κάνουν τα στραβά μάτια, είτε δεν ενδιαφέρονται για την προστασία των πολιτών, είτε συναλλάσσονται με τους ηχορυπαίνοντες (άμεσα και ενεργά ή με την αδιαφορία τους), ή αδυνατούν ελλείψει του αναγκαίου προσωπικού, λόγω του μεγάλου και διασκορπισμένου στο χώρο πλήθους εστιών ηχορύπανσης.
4. Σας είναι γνωστές οι περιπτώσεις, που αν γίνει καταγγελία πολίτη στην αστυνομία για ηχορύπανση και αυτή επιλαμβάνεται του θέματος, τότε «πέφτει σύρμα και ειδοποιούνται οι ηχορυπαίνοντες και κατεβάζουν την ένταση του θορύβου μέχρι να απομακρυνθούν οι ελέγχοντες και μετά επαναλαμβάνεται προκλητικά η ηχορύπανση.
5. Υπάρχει πρόβλημα (εσκεμμένο ή όχι θα το κρίνετε εσείς) από τα «παραθυράκια της νομοθεσίας που εκμεταλλεύονται οι ηχορυπαίνοντες. Π.χ. στην περίπτωση που κατάστημα που ηχορυπαίνει και μετά από 2 προσωρινά κλεισίματα από την αστυνομία, δίνεται εντολή οριστικού κλεισίματος για ηχορύπανση, την επόμενη ημέρα ο Δήμος δίνει νέα άδεια λειτουργίας με το ίδιο αντικείμενο, αρκεί να είναι άλλος ο τυπικός ιδιοκτήτης της επιχείρησης, που πάντα είναι ένας αχυράνθρωπος του προηγούμενου καταστηματάρχη. Σύμφωνα με τους υπάρχοντες νόμους (έτσι μας είπαν από το Δήμο) δεν μπορούν να μη ν εγκρίνουν την άδεια, αφού δεν υπάρχει κριτήριο απαγόρευσης.

Μέχρι τώρα οι αντιδράσεις των θιγομένων πολιτών ήταν:

Α) Οι καταγγελίες των πολιτών στα δικαστήρια. Αυτές όμως απαιτούσαν για τη δικαστική διαδικασία, αποδεικτικά στοιχεία για την τεκμηρίωση του βαθμού της ηχορύπανσης (ντεσιμπέλ πάνω από τα όρια), που έπρεπε να γίνουν με πιστοποιημένα ηχόμετρα με κόστος 500-1000 ευρώ. Με το ρυθμό που εκδικάζονταν η υπόθεση, όταν έβγαινε ή όποια απόφαση, είτε είχαν περάσει χρόνια, είτε δεν υπήρχε καν η επιχείρηση, αλλά οι πολίτες είχαν υποστεί το πρόβλημα και την ταλαιπωρία. Οπότε η λύση αυτή δεν έλυνε το πρόβλημα.
Με το νεώτερο νόμο δεν χρειάζεται καταγγελία του πολίτη (που υφίσταται την ηχορύπανση) κατά του πολίτη που την προκαλεί, αλλά μόνο στην αστυνομία (ακόμη και ανώνυμα) και αυτή επιλαμβάνεται αυτεπάγγελτα του θέματος. Το τι αποτελέσματα φέρνει είναι άλλο θέμα.
Β) Η καταγγελία στο Δήμο για έλεγχο και ανάκληση της άδειας. Σύμφωνα όμως με τον ισχύοντα νόμο, ο έλεγχος της λειτουργίας έχει περάσει στην αρμοδιότητα της αστυνομίας, καθώς και το προσωρινό και οριστικό κλείσιμο του καταστήματος μετά από τρεις ελέγχους και επιβολής ποινών για επανειλημμένες ηχορυπάνσεις.
Γ) Δημιουργία φορέων από θιγομένους ή και ευαισθητοποιημένους πολίτες κατά της ηχορύπανσης. Οι κινητοποιήσεις των φορέων αυτών για την ανάδειξη του προβλήματος, οι διαμαρτυρίες και παραστάσεις τους σε δημάρχους, αστυνομικά τμήματα, υγειονομικό και Μ.Μ.Ε., αναδείκνυαν το πρόβλημα και «ξυπνούσαν για λίγο διάστημα τους δημόσιους φορείς. Γινόταν λίγος ντόρος για μερικές μέρες, έπεφταν και κάποια πρόστιμα. Αλλά το πρόβλημα αναθερμαίνονταν σε λίγες μέρες.

Μετά από τη μικρή παραπάνω ανάλυση, που όλα αυτά τα γνωρίζετε, αλλά χρειαζόταν για μια κοινή εισαγωγή, θα πρέπει να δούμε αν υπάρχουν δυνατότητες και λύσεις, που θα μπορούσαν είτε να χρησιμοποιήσουν οι κινήσεις των πολιτών κατά της ηχορύπανσης κάθε πόλης, είτε να υποδείξουν στα εκτελεστικά όργανα της πολιτείας.
Στις άλλες χώρες δεν υπάρχει σχετικό πρόβλημα, διότι απλά εφαρμόζονται οι νόμοι και δεν διανοείται κανείς να τους αγνοήσει.
Αυτές πρέπει να εστιάσουν στις αδυναμίες που υπάρχουν στα ελεγκτικά όργανα (Δήμοι, αστυνομία, κ.λ.π. και θα πρέπει να συντονιστούν παράλληλα σε πολλές πόλεις της χώρας.

Όσον αφορά την αστυνομία
Τα καταστήματα που ηχορυπαίνουν σε κάθε πόλη είναι και πολλά, αλλά και κατανεμημένα σε διάφορες περιοχές της πόλης και του δήμου. Για τακτικό και επίκαιρο έλεγχο χρειάζεται να διατίθενται και πολλά ηχόμετρα αλλά και αρκετός αριθμός αστυνομικών για ελέγχους. Αλλά τα αστυνομικά τμήματα, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις των διοικητών τους, αναφέρουν ότι ούτε όργανα πολλά υπάρχουν (συνήθως ένα), ούτε, κυρίως, υπάρχει αρκετό διαθέσιμο προσωπικό, ώστε να γίνεται συνεχής επιτήρηση της ηχορύπανσης. Επιπλέον τα πρόσωπα των αστυνομικών, που θα ελέγχουν , είναι γνωστά στους υπευθύνους των καταστημάτων και με την «αλληλεγγύη» που έχουν μεταξύ τους, μόλις εμφανιστούν στο πρώτο κατάστημα, ειδοποιούνται οι επόμενοι, ώστε να κατεβάσουν για λίγο την ένταση της μουσικής τους. Έτσι οι αστυνομικοί δεν βρίσκουν παραβάτες και όλοι είναι «νομοταγείς» Βέβαια μόλις απομακρυνθούν οι αστυνομικοί η ηχορύπανση ξανάρχεται..

Πριν επιχειρήσω να σας αναφέρω προτάσεις μας, θα μου επιτρέψετε να σας θυμίσω ένα θέμα, που θα σας φανεί μάλλον άσχετο, αλλά στη συνέχεια θα φανεί η σχετικότητά του.
Πριν από 30 χρόνια, μετά από σχετική απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποχρεώθηκαν τα φορτηγά και λεωφορεία να εγκαταστήσουν τον αναλογικό ταχογράφο στο όχημα. Τα δεδομένα ταχύτητας καταγράφονταν συνεχώς σε χάρτινη ταινία. Το 2006 με νέα νομοθεσία ο ταχογράφος γίνεται ψηφιακός με αποθήκευση των δεδομένων σε ψηφιακή μνήμη. Έτσι ο τροχονόμος μπορούσε οποιαδήποτε στιγμή να ελέγξει αν ο οδηγός είχε υπερβεί τα όρια ταχύτητας, όχι μόνο τη στιγμή που το σταμάτησε, αλλά και σε οποιαδήποτε προηγούμενη στιγμή και να επιβάλει τις σχετικές ποινές. Φυσικό ήταν να μειωθούν δραστικά οι παραβάσεις ορίου ταχύτητας, αφού, έστω και αναδρομικά γινόταν έλεγχος.
Στις 14/1/2014 η αρμόδια επιτροπή της Ε.Ε. για θέματα μεταφορών (βλέπε http://www.autotritipro.gr/data/news/preview_news/115743.asp) επικύρωσε το ανανεωμένο νομικό πλαίσιο αναφορικά με τη λειτουργία και τα χαρακτηριστικά των ψηφιακών ταχογράφων. Σε αυτό αναφέρεται επί λέξει «Στις προτάσεις της Επιτροπής περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων ειδικές νέες ρυθμίσεις όπως π.χ. η σύνδεση του ψηφιακού ταχογράφου με συστήματα εντοπισμού της θέσης του οχήματος (GNSS). Επιπρόσθετα, οι νέοι ψηφιακοί ταχογράφοι θα επιτρέπουν στις αρχές να ελέγχουν τα δεδομένα που καταγράφονται σε αυτούς… εξ αποστάσεως. Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμάται πως θα μειωθούν σημαντικά τα γραφειοκρατικά προβλήματα που δημιουργούνται από τους ελέγχους της Τροχαίας (όπως πραγματοποιούνται αυτήν την στιγμή) και θα βελτιωθεί ο έλεγχος των χερσαίων οδικών μεταφορών (εμπορευματικών και επιβατικών).»
Για όσους είναι αρκετά μεγάλοι, ίσως θυμούνται τις αντιδράσεις των οδηγών για την εγκατάσταση των ταχογράφων, για επίκληση προσωπικών δεδομένων κ.λ.π.
Σήμερα ο ταχογράφος θεωρείται σαν υποχρεωτικό και γενικά αποδεκτό όργανο του οχήματος.
Εδώ τελειώνει η αναφορά μου για ταχογράφους.

Θα μπορούσαμε όμως να σκεφθούμε μια αντίστοιχη εφαρμογή ενός οργάνου, ας το βαφτίσουμε πρόχειρα ως «ηχομέτρη» , για να μην συγχέονται τα χαρακτηριστικά του με το ηχόμετρο που ήδη χρησιμοποιείται για τη μέτρηση του θορύβου.
Ο ηχομέτρης θα τοποθετείται (πως, πότε και από ποιους θα το συζητήσουμε παρακάτω ) στο κατάστημα που ηχορυπαίνει, θα μετρά το θόρυβο και τα δεδομένα του, μέσω ιντερνέτ θα μεταφέρονται σε ένα site_πλατφορμα. Το ελεγκτικό όργανο της πολιτείας θα έχει ένα κωδικό για κάθε ηχομέτρη και με αυτόν θα μπαίνει στο ιντερνέτ και στο site και θα βλέπει σε πραγματικό χρόνο τις ενδείξεις θορύβου του ηχομέτρη. Η συσκευή θα αποθηκεύει τα δεδομένα των μετρήσεων, όπως γίνεται και στον ταχογράφο, και επομένως οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της πολιτείας θα μπορούν να ελέγχουν τι συνέβη, πότε και σε πόση υπέρβαση.
Σίγουρα σας εγείρονται απορίες και ενδοιασμοί σχετικά με τέτοιες δυνατότητες. Όλα λύνονται αν γίνουν οι κατάλληλες επιλογές στα χαρακτηριστικά για τις δυνατότητες των οργάνων.
Πριν μπούμε σε μια περιγραφή χαρακτηριστικών και πιθανών προδιαγραφών της συσκευής θα προτιμούσα να ξεκαθαρίσω στην πρόταση μας ότι.
Πριν από όλα θα πρέπει να γίνει νομοθεσία για τις προδιαγραφές του οργάνου, ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα για επίκληση προσωπικών δεδομένων. Δεύτερον τη συσκευή του ηχομέτρη θα την έχει η αστυνομία και αν σε κάποιο κατάστημα γίνουν δύο προσωρινά κλεισίματα για ηχορύπανση, τότε στο τρίτο θα εγκαθίσταται η συσκευή ή θα κλείνει οριστικά το κατάστημα. Η συσκευή θα χρειάζεται μόνο μια τροφοδοσία και την ύπαρξη Wi-Fi που όλα τα σχετικά μαγαζιά έχουν, αφού με τον καινούριο νόμο το ταμείο τους θα συνδέεται άμεσα με την εφορία

Τεχνικά στοιχεία της συσκευής:
Η ιδιότητα μου ως καθηγητής ΤΕΙ (νυν συνταξιούχος), που μεταξύ άλλων δίδασκα και μάθημα με τίτλο «Τεχνολογία Μετρήσεων» σε τμήμα Ηλεκτρολόγων, μου επιτρέπει να μπορώ να προτείνω εναλλακτικές λύσεις συσκευών που θα μπορούσαν να αποτελούσαν αυτό που βαφτίσαμε ως ηχομέτρη. Οι εναλλακτικές λύσεις θα έχουν ως στόχους το κόστος της συσκευής, την αξιοπιστία των μετρήσεων, και την αντιμετώπιση των αντιρρήσεων σχετικά με επίκληση προσωπικών δεδομένων από τους καταστηματάρχες, τους ενδοιασμούς και τη μείωση της πιθανότητας κακόβουλης επέμβασης στη λειτουργία τους .
Μια περίπτωση ηχομέτρη θα μπορούσε να έχει στα χαρακτηριστικά του ως όργανο που μετρά την ένταση του θορύβου, τα δεδομένα του να είναι σε ψηφιακή μορφή και να έχει τη δυνατότητα αποστολής των δεδομένων του σε real time στο ιντερνέτ. Τέτοια μορφή φαίνεται ότι κανένας δεν χρειάστηκε και καμία εταιρία δεν κατασκεύασε, ώστε να είναι διαθέσιμη στο εμπόριο. Τεχνικά όμως δεν είναι δύσκολο να παραγγελθεί και να κατασκευαστεί. Πιθανόν το κόστος της να εγγίσει λίγες χιλιάδες ευρώ. Αν όμως παραγγελθεί μαζικά το κόστος κατεβαίνει σε εκατοντάδες ευρώ.
Μια δεύτερη επιλογή, που ευκολότατα πραγματοποιείται με συγκερασμό κοινών και διαθεσίμων στο εμπόριο προϊόντων.
Ας υποθέσουμε ότι έχουμε μια IP Camera (είναι μια βιντεοκάμερα που τα δεδομένα που βλέπει και καταγράφει μπορεί να τα στείλει μέσα από το ιντερνέτ). Όσοι χρησιμοποιούν skype την έχουν ήδη χρησιμοποιήσει, έστω και στην απλοϊκή της μορφή με κόστος 10-20 ευρώ.
Με κόστος 70-80 ευρώ μπορεί να αγοράσει κανείς μια κάμερα τέτοια, που τα δεδομένα της πηγαίνουν σε ένα site-πλατφορμα που διαθέτει δωρεάν για τους πελάτες των καμερών η εταιρία που τις παράγει και διαθέτει. Τα δεδομένα όμως της κάμερας μπορεί να τα δει μόνο ο αγοραστής της χρησιμοποιώντας ένα δικό του user name και password (όνομα και κωδικό). Ουσιαστικά δεν είναι τίποτε διαφορετικό από τις συνήθεις κάμερες που έχουν τα συστήματα συναγερμού και παρακολούθησης του τι συμβαίνει στο σπίτι μας, όταν λείπουμε και μάλιστα από το ιντερνέτ μέσω υπολογιστή, τάμπλετ ή και κινητού τηλεφώνου., η τις κάμερες ελέγχου κυκλοφορίας στους δρόμους.
Βασική παραλλαγή είναι να απενεργοποιηθεί (ή να μην έχει δυνατότητα ) η καταγραφή ήχου από την κάμερα, διότι θα καταγράφει και συνομιλίες και επομένως θα υπάρξουν αντιρρήσεις για παρακολούθηση προσωπικών δεδομένων.
Η κάμερα θα καταγράφει ΜΟΝΟ την εικόνα της οθόνης ενός συμβατικού ηχομέτρου σαν αυτά που χρησιμοποιεί η αστυνομία στους ελέγχους της. Τα ηχόμετρα έχουν τιμές από 70 ευρώ μέχρι χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με τις προδιαγραφές τους και δυνατότητες χρήσεις τους. Με 170 ευρώ υπάρχουν στην αγορά ηχόμετρα, που έχουν τη δυνατότητα να ελεγχθούν από αρμόδιους φορείς πιστοποίησης και να λάβουν πιστοποίηση για την εγκυρότητά τους, που λαμβάνεται υπόψη από τα δικαστήρια. Κόστος πιστοποίησης 60 ευρώ.
Επομένως με μια IP Camera και ένα ηχόμετρο μέσα σε ένα κουτί (με μια «τρύπα» για να μπαίνει ο ήχος στο κουτί και στο ηχόμετρο και να μην βλέπει η κάμερα κανένα σημείο του καταστήματος και τους πελάτες), με καλώδιο τροφοδοσίας και κρεμασμένο σε μια γωνιά του καταστήματος ή όπου αλλού είναι βολικό και τη δυνατότητα σύνδεσης με ενσύρματου ή ασύρματου Wi-Fi ή αστυνομία θα μπορεί να ελέγχει ανά πάσα στιγμή τη στάθμη του θορύβου σε πραγματικό χρόνο .
Φυσικά, πρόσθετα στοιχεία θα είναι η δυνατότητα να αποθηκεύονται οι πληροφορίες σε μια ψηφιακή μνήμη που θα έχει η συνολική συσκευή και στην οποία θα έχει πρόσβαση μόνο η αστυνομία με τον κωδικό της, όπως προβλέπεται να γίνει (ή ήδη γίνεται) και με τους ταχογράφους των φορτηγών από την τροχαία.
Παραλλαγές, προσθήκες και βελτιώσεις του συστήματος θα μπορούσαν να γίνουν πολλές. Άλλωστε και με τους ταχογράφους υπάρχει (από το 1985) συνεχής βελτίωση.
Δεν θεωρώ ότι θα λυθεί αμέσως το πρόβλημα. Σίγουρα όμως θα μειωθεί κατακόρυφα η ηχορύπανση από την εφαρμογή του. Το βασικό στοιχείο είναι ότι δεν θα μπορεί η αστυνομία να χρησιμοποιεί σαν δικαιολογία (που είναι και πραγματική) την έλλειψη προσωπικού και οργάνων ελέγχου.
Φυσικά για την αγορά του σχετικού εξοπλισμού των ηχομετρητών θα υπάρχει ένα κόστος. Αλλά θεωρώ ότι ακόμη και οι απλοί πολίτες, προκειμένου να ησυχάσουν, με πολύ μεγάλη ευχαρίστησή ους θα δώριζαν τέτοιες συσκευές στο αστυνομικό τμήμα της γειτονιάς τους.

Όταν ανέλυσα την πρόταση μας στην αστυνομική διεύθυνση Αχαΐας, μετά από αρκετές απορίες και διευκρινίσεις, με βασικό στοιχείο ότι δεν υπάρχουν χρήματα για την αγορά σχετικού εξοπλισμού, η κατάληξη του διευθυντή ήταν «Μακάρι να γίνει κάτι τέτοιο γιατί θα μας λύσει τα χέρια».

Και τώρα το βασικό στοιχείο στο οποίο θα πρέπει να επικεντρωθεί πανελλήνια η επιδίωξή των κινήσεων κατά της ηχορύπανσης (αν θεωρηθεί ότι η πρότασή μας γίνει αποδεκτή για μια μορφή λύσης του προβλήματος).
Να πειστούν οι αρμόδιου του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη να ασχοληθούν με την πρόταση και να υπάρξει σχετικός νόμος, που όμως να αποκλείει την ύπαρξη παραθύρων για μη εφαρμογή των διατάξεων του. Χωρίς νομοθέτηση δεν υπάρχει δυνατότητα, όπως δεν υπήρχε δυνατότητα και για την εφαρμογή των ταχογράφων.

Σίγουρα θα υπάρξουν ενδοιασμοί και προβληματισμοί από μέρους των κινήσεων κατά της ηχορύπανσης για πρακτικά προβλήματα που θα υπάρξουν στην εφαρμογή ενός τέτοιου νόμου για μια τέτοια πρόταση.
Θα συνιστούσα τον καθένα μας να θεωρήσει ότι είναι ο καταστηματάρχης που θα αντιδράσει στην νομοθέτηση και εφαρμογή ενός τέτοιου νόμου. Το τι επιχειρήματα θα προσπαθήσει να έχει, θα μπορούσαν να γίνουν αφορμή να γίνει καλύτερη διατύπωση της πρότασής μας, ώστε να απορρίπτονται στην πράξη ( ή μέσα από τις προδιαγραφές της συσκευής) τα επιχειρήματα του.
Ο Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Ιωάννης Πανούσης, όταν  είχε επισκεφθεί την Πάτρα, σε μια μικρή συνομιλία που είχαμε μαζί του σχετικά με προβλήματα ηχορύπανσης στην Πάτρα, ενώπιον της Διεύθυνσης της αστυνομίας έδωσε εντολή για καλύτερη εφαρμογή των νόμων (και από μια άποψη πραγματικά υπάρχει περισσότερη ενεργοποίηση της αστυνομίας, αλλά και μας έδωσε τη δυνατότητα και πρόταση να κλείσουμε ραντεβού μαζί του, στην Αθήνα, για να ακούσει προτάσεις μας.
Προσωπικά πιστεύω ότι μια τέτοια συνάντηση, αν θα γίνει, καλό θα είναι να γίνει με αντιπροσωπία από πολλές πόλεις και με κοινά διαμορφωμένες και τεκμηριωμένες προτάσεις .
Μία θα μπορούσε να είναι αυτή που ανάφερα παραπάνω.
Μία άλλη θα μπορούσε να είναι η ύπαρξη κριτηρίων στο ξαναάνοιγμα καταστημάτων που κλείστηκαν με αποφάσεις για ηχορύπανση, αλλά με τυπικά άλλον υπεύθυνο ή ιδιοκτήτη, αλλά ουσιαστικά παραμένει κύριος και με τον ίδιο εξοπλισμό ο παλαιός ιδιοκτήτης. Αυτό όμως θα πρέπει να το δουν νομικοί και να δώσουν εναλλακτικές προτάσεις και λύσεις.

Θα ήθελα να έχω την όποια κριτική σας στις προτάσεις μας,, ώστε να διαμορφωθεί καλύτερα.

Αναμένω απαντήσεις σας

Λουκάς Γεωργίου
Από την Κίνηση Πολιτών Πάτρας κατά της Ηχορύπανσης

 

Οι προτάσεις στην πολιτική ηγεσία εδώ